|
Morné Gouws (17) is woedend: hy kners op sy
tande en staar dikmond by die venster uit.
"Ag, maak net wat julle wil!" spoeg hy dit uit
toe sy pa hom vra of hy enige alternatiewe
voorstelle vir die April-vakansie het. "Ek gee
nie 'n hel om nie! Alles is in elk geval nou
bederf!"
Hy storm kamer toe – die klap van die deur
weergalm deur die huis.
Sy pa sê niks: met geboë skouers bly hy sit.
Johan (46) het dié middag ná werk sy gesin
byeengeroep met die skoknuus: die Paasvakansie
by die see waaraan hulle so lank beplan het, is
van die baan. Weens finansiële redes.
Johan werk vir 'n versekeringsmakelaar in
Roodepoort. Hulle het reeds vir 'n geruime tyd
besef dit gaan nie meer so goed in die bedryf
nie, maar die ware toedrag van sake het hulle
eers dié oggend gehoor.
Die bestuurder was saaklik: baie kliënte het die
afgelope tyd hul versekering gekanselleer, en
nuwe kliënte het met 45% afgeneem in vergelyking
met twee jaar gelede.
"Julle Maart-salarisse sal eers teen 10 April
oorbetaal kan word," het hy gesê. Verder gaan
die maatskappy teen die einde van April die
personeel met 30% sny. As ek vir julle raad kan
gee: begin maar soek vir ander werk."
Met geen onmiddellike salaris én met die swaard
van aflegging oor sy kop, moes Johan hul
gesinsvakansie na die see kanselleer.
Hy klop aan Morné se kamerdeur – hulle móét dié
saak deurpraat. Maar sy kloppe word deur die
klipharde musiek uitgewis en die deur bly
gesluit.
Kry perspektief
Daar is baie meer mense in Johan se situasie as
wat ons besef, sê Leanne Naidoo, 'n kliniese
sielkundige van die Break Through Today-praktyk
in Port-Elizabeth.
"Mense moet dus besef dat hulle nie die enigste
is wie se vakansie deur 'n finansiële krisis in
die wiele gery is nie."
Haar advies is om eers self perspektief oor die
situasie te kry voordat jy met jou gesin daaroor
praat.
"Moenie in 'n emosionele toestand en met
selfverwyte na jou gesin gaan nie, dit gaan die
ontlonting van die situasie en die soeke na
alternatiewe net bemoeilik. Moet ook nie opkrop
nie: gaan praat met 'n vertroueling, soos 'n
vriend of jou dominee, en wees eerlik oor jou
emosies. Aanvaar dat jy teleurgesteld is en dat
dit nie 'n lekker gevoel is nie. Maar neem dan
ook 'n besluit om dié emosies te beveg."
Leanne verduidelik dat mense dikwels
verkeerdelik dink dat die enigste manier om 'n
lekker vakansie te geniet, is om weg te gaan.
"Maar jy kan duisende rande bestee aan 'n
oorsese toer; iets kan verkeerd loop en aan die
einde van die dag was dié vakansie toe nie so
lekker as wat jy voorsien het nie."
Sy sê gesinslede moet besef hulle is almal in
dieselfde situasie, en dat beskuldigings nie 'n
oplossing gaan bring nie.
"Almal moet saamsit en gesamentlik 'n besluit
neem: dít is ons situasie, wat gaan ons nou doen
om dit in iets positiefs te verander."
Natuurlik gaan kinders baie teleurgesteld wees
wanneer 'n vakansie op die nippertjie
gekanselleer word, verduidelik sy.
Haar advies vir ouers is om hul kinders toe te
laat om deur hul emosies te werk.
"Dit is belangrik dat hulle sê wat hulle voel.
Jonger kinders wat nog nie in staat is om hul
emosies te verwoord nie, moet aangemoedig word
om 'n prentjie te teken. Gee vir hulle die
opdrag om 'n skets te maak van hoe hulle die
komende vakansie sien. Daaruit sal die ouer
vinnig agterkom wat die kind se emosie is."
Maar sy waarsku ook dat ouers nie mag toelaat
dat "moeilike tieners" hul ouers manipuleer nie.
"Só 'n tiener kan maklik met 'n houding kom van
'wat gaan jy nou doen om my gelukkig te maak?'.
Die tiener moet egter besef dat om saam as 'n
gesin te wees, baie meer waarde het as 'n duur
weggaan-vakansie."
Joanna Kleovoulou, 'n kliniese sielkundige van
die Bellavida-sentrum in Johannesburg,
stem saam.
"As finansiële redes jou dié vakansie dwing om
by die huis te bly, is dit die ideale tyd om
meer tyd aan gesin se saamwees te spandeer.
Liefde en samesyn kan nie met 'n duur vakansie
gekoop word nie."
Sy verduidelik dat vir elke moeilike situasie
wat ontstaan, daar ook 'n positiewe geleentheid
ontstaan.
Ouers moet aanvaar dat hul kinders die
kansellering van 'n vakansie moeilik gaan
verwerk.
"Maar omskep dit in iets positiefs: verduidelik
vir hulle dat julle steeds 'n vakansie gaan hê,
maar dié keer met 'n verskil: julle gaan
aktiwiteite as 'n gesin saam by die huis doen,
en ook plekke in jul omgewing besoek waarvoor
daar nooit tyd is nie."
Die familie wil kom kuier
Hoe gemaak met familie en vriende wat by jou wil
kom afpak, maar jou finansiële situasie
veroorsaak dat jy hulle nie kan ontvang en
onthaal nie?
Leanne sê openlikheid en eerlikheid is die
wagwoord.
"Wees eerlik met hulle en verduidelik jou
situasie. Laat hulle besef jy wil hulle graag
ontvang, maar dat hul geen duur uitstappies en
vermaak, of eksotiese disse drie keer per dag
moet verwag nie."
Sy stel voor dat wanneer jy wel familie ontvang,
daar ooreengekom moet word om kostes te deel.
"Dit is niks om oor skaam te voel nie. Jy sal
verbaas wees hoeveel begrip daar bestaan vir
ander se finansiële situasie."
Kry hulp
Finansiële onsekerheid kan 'n vernietigende
invloed op 'n mens se selfbeeld hê, wat dikwels
met ernstige depressie gepaard gaan. Baie mense
sien dan ook selfmoord as die enigste oplossing.
Maar daar is hulp: kontak die anti-depressie-ondersteuningsgroep
op 011-262-6396.
|
Die Paasvakansie is tradisioneel
die tweede grootste vakansie op
Suid-Afrikaners se kalender,
maar weens die knypende ekonomie
sal baie dié maand as gevolg van
finansiële redes hul lank-beplande
vakansie moet kanselleer. Dit
kan egter ernstige familie-spanning
veroorsaak, en 'n uiters
negatiewe uitwerking op jou
selfbeeld hê indien dit nie reg
hanteer word nie. 
