|
Daar is hope selfhelpboeke en artikels oor
finansies en begrotings – en tog gee almal maar
dieselfde raad. Nogtans is dit altyd goed om jou
geheue te verfris oor wat jy kan doen om jou
geldsake uit die semels te red. Dis nie maklik
om geen finansiële probleme te hê nie – dis iets
waaraan jy moet werk. Maar sodra jy aanvaar dat
dit moeilik is en dat jy tyd moet spandeer om
dit reg te kry, raak dit sommer makliker.
Wie is die vark in die verhaal?
As jou geld nie elke maand die einde van die
maand sien nie, het jy 'n probleem. Of jy kry te
min geld in (wie doen nie?) of jou uitgawes is
te veel (wie s'n is nie?).
Daar is natuurlik dié opsies om jou inkomste te
vermeerder: werk hard en hoop op 'n verhoging,
soek 'n werk met 'n hoër salaris of kry
ekstra-werk. Ongelukkig weet ons almal dat dit
nie so maklik nie. Daarom dat jy na jou uitgawes
moet kyk en bepaal watter een die sondebok is.
Lys al jou uitgawes.
Begin deur die vaste uitgawes neer te skryf,
gewoonlik ook die groter bedrae, en dan al die
ander veranderlike uitgawes.
Onthou dat sommige uitgawes, soos jou selfoon,
dalk nie elke maand presies dieselfde sal wees
nie, vat dan net die gemiddeld in 'n jaar.
Moenie die kleinste bedrag of die bedrag wat jy
eintlik wil spandeer gebruik nie.
Kyk ook na jou bankstrokies. As daar 'n groot
verskil is tussen jou inkopiestrokies en die
geld wat jy by die bank trek, moet jy elke ding
wat jy koop neerskryf. Hier is gewoonlik waar jy
agterkom dat van die geld net uit jou beursie
moes geval het, aangesien jy nie altyd kan
verklaar waarheen dit is nie.
Wees rustig – dit kan 'n hele maand neem om 'n
ordentlike lys uitgawes saam te stel. Maar om
regtig 'n goeie begrip van jou finansies te kry
moet jy álles neerskryf – tot kougom!
Groepeer hierdie klein uitgawes onder
verskillende afdelings, soos huisuitgawes,
ontspanning, kos en so aan.
Maak nou ook 'n lysie van jou inkomste per maand
– dis belangrik dat jy weet wat die presiese
bedrag is waarmee jy kan werk – dus, ná
aftrekkings.
As jy weet dat jy aan die einde van die jaar 'n
groot bonus kry, of op 'n terugbetaling van die
belasting wag, moenie dit by jou inkomste voeg
nie. Sien dit eerder as 'n oulike meevallertjie,
wat jy kan spaar of belê vir later.
Wat jy mee op eindig is iets naby aan 'n
begroting. Jy kan nou sien hoeveel geld jy
maandeliks mag spandeer en waarop jy tans jou
geld spandeer.
Gaan elke uitgawe noukeurig na.
By elke uitgawe moet jy jouself afvra hoekom dit
soveel is, of jy dit kan verminder, met hoeveel
en of jy dit heeltemal kan weglaat.
Maak nou vir jou 'n nuwe lys van hoeveel jy moet
/ mag spandeer op elke afdeling. Dit help om nou
al jou uitgawes in volgorde van belang te plaas.
'n Basiese riglyn om mee te werk is dat jou
vaste uitgawes een derde van jou totale inkomste
moet uitmaak. Die idee is ook dat jou totale
uitgawes niks meer as 90% van jou inkomste moet
wees nie.
Stel vir jouself 'n limiet per week. Sommige
kenners beveel aan dat jy die vaste uitgawes van
jou inkomste moet aftrek, ook hoeveel jy wil
spaar en op skuld afbetaal, en dan die
oorblywende geld in vier deel. Dis hoeveel jy
per week mag spandeer. Onthou dat jou limiet
darem realisties ook moet wees.
Jy kan dit minstens 'n maand probeer en dan jou
geldsake herevalueer.
En – onthou – as jy vir jouself 'n weeklikse
limiet stel en daar bly geld oor, moet jy dit
eerder spaar of hou om te belê. Moenie dit
sommer spandeer omdat dit beskikbaar is nie.
 Hier
is nog riglyne om jou te help:
Moenie 'n vark
wees nie
Mens hoef nie alles dadelik te hê nie – spaar
vir dit wat jy wil koop en betaal die volle
bedrag later, eerder as om dit op jou
kredietkaart te koop. Dan kan jy daai aaklige
rente vermy. Of maak ten minste seker dat jy in
die opkomende maande die geld gaan hê, sodat jy
nie agterraak met die betalings nie.
Pasop om goed wat jy opeet of opgebruik, soos 'n
vakansie, op krediet te koop – jy gaan al
vergeet het daarvan dan betaal jy nog af.
Klim uit die
semels
As jy kniediep in die skuld is, moet jy 'n plan
maak. Skuld verdwyn ongelukkig nie vanself nie,
en dit word ook nie vanself minder nie. Maak 'n
mooi lysie van hoeveel jy waar skuld en wat die
rentekoerse is. Bepaal dan waar in jou begroting
jy aan jou uitgawes kan verminder, sodat jy kan
sien wat die maksimum bedrag is wat jy
maandeliks kan afbetaal. Begin dan om die skuld
met die hoogste rentekoers te betaal. As dit
regtig moeilik gaan moet jy met jou skuldeisers
gaan praat om te hoor of daar 'n plan gemaak kan
word. Eerder as om net op te hou betaal, en
jouself in groter moeilikheid te kry, kan jy
dalk elke maand 'n kleiner bedrag afbetaal. Dis
die moeite werd om te probeer uitvind.
Kry 'n
spaarvarkie
Jy mag dalk sukkel om van maand tot maand met
jou geld uit te kom en jou skuld te delg, maar
jy moet nogtans ook elke maand iets vir die maer
jare opsy sit.
Daar is verskeie redes hiervoor: die een is dat
jy geld moet hê vir 'n noodgeval. As jy 'n
presiese begroting het, moet jy ook voorsiening
maak dat jou kar dalk kan breek of geyser bars,
anders sit jy in 'n penarie. Die "mense wat weet"
stel voor dat jy 3 – 6 maande se lewensuitgawes
moet kan dek ingeval jy dalk jou werk verloor of
'n ander krisis ontstaan.
Verder moet jy ook vir jou oudag spaar – mens
kan nooit te vroeg begin nie! Om die waarheid te
sê, hoe vroeër jy begin hoe minder geld hoef jy
maandeliks daaraan te spandeer. Gaan vind uit
van 'n goeie pensioenfonds of aftreeplan om jou
te help.
Die beste plan is egter om met 'n doel te spaar:
'n oorsese vakansie, 'n huis of dalk vir jou
kinders se opvoeding. As jy 'n doelwit het is
dit baie makliker om te spaar.
Gaan praat met jou bank om uit te vind van 'n
belegging waarin jy elke maand 'n klein bedrag,
soos R100, kan belê. Laat die geld dan met 'n
debietorder afgaan – mens kom dit naderhand nie
meer agter nie!
Vies varke word
nie vet nie
Moenie skepties wees dat die klein dingetjies
nie gaan help om jou finansiële posisie te
verbeter nie. Dis nie verniet dat daar 'n
uitdrukking, "wie die kleine nie ag, is die
grote nie waardig" is nie. Onthou byvoorbeeld
dat dit meer kos om by ander banke se OTM's geld
te trek, dat jy vir jouself ook kan koffie maak
en dat onderdakparkering duur is.
Kyk na jou bankrekening – die bank kan jou help
om te bepaal watter rekening jou behoeftes die
beste gaan vervul om die minste bankkoste te
betaal.
'n Plan wat ek graag in winkels gebruik is om
voor ek betaal elke item in my mandjie krities
na te gaan en doodseker te maak dat elkeen
belangrik en nodig is. Mens dink dikwels op
eerste oogopslag dat jy iets moet hê, maar in
werklikheid kan jy sonder dit klaarkom.
Wees dié vark in
Palestina
Geldsake is ernstig, maar dit kan ook jou lewe
oorneem as jy te veel daarop hamer. Moenie
spontaneïteit verloor nie. Niemand gaan van jou
hou as jy heeldag en aldag alles bedank omdat jy
nie die geld wil spandeer nie – niemand het gesê
jy mag nie jouself bederf nie! En dis juis
hoekom jy na jou uitgawes moet kyk – sodat jy
sonder skuldgevoelens kan ontspan en die lewe
geniet!
|
