April 2009
Jaargang 1 Uitgawe 9

 


jouleefstyl
hoofinhoud
terug na jouleefstyl
volgende artikel
vorige artikel


deur
Wilna Myburgh


















 

Europeërs was ook eers skugter vir eiervrug – maar hulle het reeds in die 16e eeu agtergekom dat dit nie giftig is soos hulle eers vermoed het nie. So, jy kan dit maar eet!

 kitsgids:
Eiervrug- en tamatiegebak
Moussaka
Ratatouille
Quesadilla met eiervrug, tamatie en mozzarella
Vinnige eiervrugblatjang

 

Die een probleem met eiervrug is dat mense nie daarvan hou nie. Hoekom nie? Ek dink die eenvoudige antwoord hierop is omdat hulle dit nie reg gaar maak nie, of in daardie geval dit bloot net nie gaar maak nie. As eiervrug halfpad rou is, is dit geneig om 'n rubberagtige tekstuur te hê.

Ek was eers skrikkerig daarvoor, maar nou kan ek nie genoeg eiervrug eet nie. Daar is nie genoeg eiervrug in die wêreld nie!
Europeërs was ook eers skugter vir eiervrug – maar hulle het reeds in die 16e eeu agtergekom dat dit nie giftig is soos hulle eers vermoed het nie. So, jy kan dit maar eet!

Die ander probleem met eiervrug, is dat dit olie opslurp en dat dit derhalwe dalk nie die gesondste groente is om te eet nie. Ek het probeer om dit, sonder olie, in die oond te bak en eendag gaan ek nog as die uitvinder van eiervrug-leerskoene en algemene rolmodel van vegetariërs bekend staan!
Jy kan dit egter met min olie maak – en net die bo- en onderkant van jou eiervrugskywe met olie smeer – of net die braaipan bedek in olie. Dit vat ook baie minder olie as jy dit in die oond bak, as wat jy dit in 'n pan braai. So dis geen krisis nie!




Daar is natuurlik een olie-lose uitweg – bak die heel eiervrug in die oond of in die kole vir ongeveer 'n uur totdat dit sag is en maak 'n doopsous daarmee, soos baba ghanoush of melintzanosalata. Al wat jy hoef te doen is om die sagte “vleis” binne-in uit te haal, fyn te druk en dit dan met sout, peper, suurlemoensap, joghurt en pietersielie te geur. 

Ek begin alle eiervrug-resepte dieselfde. Sny die eiervrug in skywe of in blokkies. Pak dan lae van eiervrug in 'n vergiettes en gooi elke laag goed met sout. Dan laat staan jy dit eenkant – onthou 'n pierinkie om die water op te vang – vir ten minste 15 minute. Dit kan langer ook staan – geen probleem nie. En moenie skrik vir die eers laat staan nie – dit gaan vinnig verby. Begin net met die eiervrug en kry dan al jou ander bestanddele reg. Voor jy die eiervrug gaarmaak, was die sout af en druk dit goed in 'n vadoek of met waspapier droog.

Daar is baie storietjies rondom die gebruik van sout op eiervrug. Sover ek kan agterkom is dit aan die begin gebruik om die bitter smaak weg te vat. As jy egter 'n ou eiervrug het, gaan sy smaak bitter bly maak nie saak wát jy met hom doen nie. 'n Eiervrug moet ferm en sonder merke wees, verkieslik 'n donker kleur – dan sal daar geen bitterheid wees nie. Waarvoor die sout egter wel help is om die water uit te dryf en dan slurp dit nie soveel olie op nie. Sommige “bygelowe” is egter daar vir 'n rede – so ek sout maar! As die eiervrug baie vars is – soos as ek hom pas van die plant in die agterplaas afgepluk het – sout ek dit nie.

Die eens skugter Europeërs het 'n magdom eiervrugresepte nagelaat – waarvan ratatouille, melanzane parmigiana en moussaka seker die bekendste is. Hier is resepte vir elkeen van die gunstelinge asook twee nuwes.

Net een laaste gedagte, voor ons begin kook: Eiervrug is een van daardie goed wat so baie verskillende name het, dat jy dit soms nêrens in 'n boek kan vind nie. In Noord-Amerika word dit “eggplant” genoem, heeltemal eenvoudig. Dis egter “aubergine” in meeste ander Engelse lande. Dan word dit ook “brinjal” genoem – die woord het 'n Indiese oorsprong, en word ook in Afrikaans erken. En as jy nou wonder hoekom net ons Afrikaanse naam daarvoor sin maak – dit lyk soos 'n eier en is eintlik 'n vrug – moenie te beïndruk wees nie – in Australië staan dit dikwels as “eggfruit” bekend.

Hierdie gereg het snye eiervrug wat bruingebraai word en dan in lae gepak word saam met 'n ryk tamatiesous voordat dit met kaas bedek en in die oond gebak word. Dit is heerlik net so met 'n lekker brood en slaai of saam met braaivleis. Die is 'n tradisionele Italiaanse gereg, genaamd melanzane parmigiana. Om dit tradisioneel te maak moet jy wegdoen met die mozzarella en parmesaankaas gebruik.

800 g eiervrug (1 groot, 2 medium)
sout
olie
50 g (125 ml) mozzarella
1 ui, fyngekap
10 ml olyfolie
2 blikke heel tamaties, fyngemaak
5 ml gedroogde of 15 ml vars oreganum
25 ml tamatiepuree
10 ml suiker
sout en varsgemaalde swartpeper

Begin deur jou eiervrug reg te kry. Sny in skywe van ongeveer 1 cm elk. Sout dit en hou eenkant.

Nou kan jy eers met die tamatiesous aangaan. Braai die ui in 'n groot braaipan in 'n bietjie olie tot sag en deurskynend.
Voeg die tamaties by, asook die res van die bestanddele.
Bring tot kookpunt en laat vir minstens 15 minute vinnig kook.

Terwyl die tamatiesous kook kan jy aangaan met die eiervrug. Was en droog die skywe af.
Bedek dan die bodem van 'n braaipan met olie – olyf of sonneblom – en verhit. Braai nou die eiervrugskywe tot hulle bruin, sag en amper deurskynend word. Gooi nog olie by as dit te droog word. Dit neem tot 8 minute, wat jy die skywe deurentyd omdraai, om hulle regtig gaar en lekker te kry.

Pak dan die skywe in 'n laag in 'n oondbak. Skep 'n laag tamatiesous oor. Herhaal tot alles op gebruik is. Eindig met tamatiesous. Sprinkel die kaas oor en bak in 'n oond voorverhit tot 180 ˚C vir ongeveer 30 minute.

terug na bo

Die moussaka bestaan uit 4 dele – eiervrug, aartappels, die geurige maalvleis en die bolaag. Jy kan al die dele voor die tyd gereed kry en later aanmekaarslaan. Of dit aanmekaarslaan en dan net later bak.

Vir die eiervrug:
750 g eiervrug (1 groot, 2 klein) – sny in skywe van 1 cm

Nadat die skywe gesout en gealles is, braai dit in olie tot goudbruin en redelik sag. Plaas op dreineringspapier en hou eenkant.

Vir die aartappels:
400 g aartappels, skil en sny in skywe van 0.5 cm

Kook die aartappelskywe vir 10 minute. Dreineer.
Bedek die bodem van 'n braaipan in olie, jy kan die eiervrug se braaipan gebruik, en braai dan die aartappel totdat dit goudbruin is aan beide kante. Plaas op dreineringspapier en hou eenkant.

Vir die geurige maalvleis:
1 ui, fyngekap
15 ml olie
500 g maalvleis
1 blik heel tamaties, fyngemaak
5 ml gedroogde oreganum
knypie kaneel
1 lourierblaar
sout en varsgemaalde swartpeper
1 eierwit
50 ml broodkrummels
15 ml varsgekapte pietersielie

Braai die ui in die olie vir so 5 minute. Voeg die maalvleis by en braai totdat dit gaar is. Gooi nog olie by, indien nodig.

Voeg dan die tamaties, oreganum, kaneel en lourierblaar by. Geur met sout en peper. Kook vir 10 minute – totdat al die vloeistof weggekook het. Haal die lourierblaar uit.

Verwyder van die hitte, en laat effens afkoel. Gooi nou die eierwit, broodkrummels en pietersielie by en roer goed deur.
Dis hierdie stap wat my maande lank ontwyk het – dis die eierwit wat dit daai egte Mediterreense-restaurant-smaak gee. 

Vir die bolaag:
30 ml botter / margarien
50 ml meel
500 melk
1 eier en 1 eiergeel

Onthou julle nog hoe om witsous te maak? Maak twee koppies.
Dis al wat mens hier doen. Smelt die botter / margarien in 'n kastrol.
Voeg die meel by en meng goed. Gooi die melk by, bring tot kookpunt en kook ongeveer 8 minute.

Verwyder van dit hitte en laat effens afkoel – ag, net so vyf minuutjies. Gooi dan die heel eier en die eiergeel by, meng goed.

Vir die aanmekaarslaan:
Kry 'n oondvaste bak. Pak 'n laag eiervrug onder in. Bo-op dit, pak 'n laag aartappel. Gooi met sout en peper. Skep nou die helfte van die maalvleis bo-op. Pak nog 'n laag eiervrug.

Gewoonlik is die aartappel een laag en die eiervrug twee – jy moet maar kyk hoe lyk jou aartappel – as daar nog is, pak nou 'n laag en sprinkel dit weer met sout en peper.

Skep die res van die maalvleis daarop. Gooi die bolaag oor en bak in die oond by 180 ˚C vir 30 minute. Dit sal so goudbruin wees en as jy 'n mes of 'n toetspen deursteek sal alles sag en sappig voel. Anders, moet jy dit vir nog 10 minute in die oond sit.

terug na bo

Ratatouille, die gereg, nie die rot óf die fliek nie, is van Franse afkoms. Dis 'n tradisionele groentebredie. Die oorspronklike resep wil hê dat jy elke groentesoort op sy eie gaarmaak en alles dan meng en saamkook met olyfolie totdat dit 'n gladde, romerige eenheid vorm. Buiten die groente en olyfolie het dit net sout, peper en basiliekruid as geurmiddels. Dis heerlik saam met gebraaide vleis, saam eier en in broodjies. Ek gebruik 'n blik tamaties omdat dit aansienlik makliker is – maar jy kan dit met 6 tamaties, waarvan jy dit skille afgetrek het, vervang.

550 – 600 g eiervrug, in blokkies van 1 x 1 cm gesny
300 g murgpampoentjies, in sirkels gesny
1 ui, in skyfies gesny
1 rooi soetrissie, in repies gesny
1 groen soetrissie, in repies gesny
1 blik Italiaanse heel tamaties, opgekap
30 ml olyfolie (extra virgin), meer indien nodig
sout en varsgemaalde swartpeper
vars basiliekruid

Gooi beide die eiervrug en die murgpampoentjies in hul eie vergiettesse. Strooi met sout en laat staan. Dit kan van 15 minute tot 'n uur lank so staan en wag vir jou. Spoel dan af en druk droog.

Verhit die olie in 'n groot braaipan of kastrol. Begin deur die eiervrug te braai vir 'n minuut of twee. Voeg dan die murgpampoentjie by en braai nog 'n minuut. Nou kan jy die ui en soetrissie byroer. 

Braai ongeveer 5 minute, terwyl jy roer, sodat die pan regtig lekker warm word, dan kan jy die tamaties en hul sous byvoeg. As die pan nie warm genoeg is nie en jy gooi die tamaties by word die hele storie te souserig.

Gooi sout en swartpeper by. Prut vir 30 minute. Hou dit dop en gee dit nou en dan 'n roer. Dis reg wanneer al die groente – veral die eiervrug – sag is en dit nie waterig is nie.
As jy van die olyfolie-smaak hou, gooi ongeveer 15 ml by na 20 minute se prut – dit het 'n ongelooflike uitwerking op die smaak van die gereg.

terug na bo

'n Quesadilla, soos ons dit algemeen in restaurante vind, blyk toe al die tyd eintlik 'n sincronizada te wees. Dit word so genoem omdat die twee tortillas met kaas gesinkroniseer word! 'n Quesadilla word in die helfte gevou en word meesal met mielietortillas gemaak. En dis waar die deurmekaarspul begin – want elke nasionaliteit het 'n ander manier en ander bestanddele om dit te maak. So – ek hou by die Suid-Afrikaanse quesadilla – twee tortillas, met enige vulsel in en met kaas aan mekaar geplak.
Hoe jy dit ook al benoem – hier is dit – met eiervrug, mozzarella en tamatie. En om meer onrus te saai – jy kan dit heeltemal verander deur dieselfde vulsel in 'n pita te sit! Of jy kan selfs 'n geroosterde toebroodjie maak . . .

Vir 2 quesadillas, dus 4 tortillas, aldus 16 “pizzaskywe” benodig jy:

200 – 250 g eiervrug ('n kleinerige een)
olie
3 tamaties
100 g mozzarella
sout en varsgemaalde swartpeper
4 tortillas

Sny eiervrug in 0.5 cm-skywe. Sout, staan 15 minute, was, droog.
Rasper solank die kaas en sny die tamatie in skywe.

Verhit die olie in 'n braaipan. Braai die eiervrugskywe 'n paar op 'n slag totdat hulle goudbruin is, maar ook baie sag en opaak. Sit op handdoekpapier om die olie te absorbeer.
As jy te min olie gebruik, word die skywe wit en droog – gooi nog by.

Pak dan eiervrug op twee van die tortillas, sit tamatieskywe op, strooi met sout, peper en kaas. Sit die ander tortillas bo-op en druk vas.

Smeer nou die bokante van die tortillas met 'n kwassie olie.
Verhit weer die braaipan. Sit die tortilla oliekant na onder op die braaipan. Smeer nou die bokant olie. Wanneer dit goudbruin is – draai om. Braai die ander kant ook tot dit goudbruin is en die kaas gesmelt het. Ek druk dit altyd so bietjie met die spatula plat – dit word vinniger bruin en dan “sinkroniseer” al die bestanddele beter! Sny in 8 skywe – soos 'n pizza. Proe solank 'n skyfie terwyl jy die ander een braai.

terug na bo

Die is regtig vinnig om te maak – dalk omdat mens skelm is en klaargemaakte blatjang by die eiervrug gooi . . . maar wie gaan weet? Dié blatjang is heerlik saam met kaas op beskuitjies of brood.

250 – 300 g eiervrug
15 – 25 ml olyfolie
5 ml vars, gerasperde gemmer
1 ml borrie
30 ml balsemieke asyn
45 ml pynappelblatjang
15 ml bruinsuiker

Die eiervrug moet in klein blokkies gesny word – so 0.5 cm by 0.5 cm. Begin dus deur die eiervrug in skywe van 5 mm te sny. Sny dan rofweg in blokkies. Sout en laat staan. Na ten minste 15 minute kan jy dit was en droog.

Verhit 15 ml olie in 'n braaipan. Voeg die gemmer en borrie by.
Braai vir so 30 sekondes.
As jy nie vars gemmer het nie, gebruik 1 – 2 ml fyn gemmer.

Voeg die asyn, pynappelblatjang en bruinsuiker by. Bring tot kookpunt en laat stadig prut vir 15 minute met 'n deksel op.
Dis reg as die eiervrug sag is, die asyn nie 'n te skerp smaak oorhou nie en dit lekker lyk!

terug na bo

 

e-pos hierdie artikel
druk hierdie bladsy uit
het jy al vir ons nuusbrief ingeteken?

terug na jouleefstyl
volgende artikel
vorige artikel
  Bookmark and Share Boekmerk dié bladsy

 

Hosted By Afrihost.com - The Best Web Hosting Ever!

jouapplous ] joufiksie ] jouhoofstories ] joutuisblad ] jougeskenke ] joukontrei ] jouleefstyl ] joumenswees ] joupolitiek ] jourubrieke ] jouse ]

 

 

Opsoek na enige
onderwerp in jouwêreld?
Deursoek ons hier!

Google
Custom Search

joutuisblad
jouhoofstories
joumenswees
joupolitiek
jouapplous
jouleefstyl
joukontrei
jou
jourubrieke
joufiksie
jougeskenke
 
gratis nuusbrief
vertel jou vriende
medewerkers
adverteer
wie is ons
 
ander uitgawes
jouwêreld Facebook-groep