druk hierdie bladsy uit
e-pos hierdie artikel

 


Maart 2009
Jaargang 1 Uitgawe 8

 


   Béchamel, béchamel mucho

jouleefstyl
hoofinhoud
terug na jouleefstyl
volgende artikel
vorige artikel


deur
Wilna Myburgh
 

Béchamel, of soos ons gewone mense dit noem – "witsous" – is een van die vier moeder-souse van die Franse kookkuns. Dié "moeder-souse" is vier souse waarvan alle ander souse in die Franse kookkuns afkomstig is. So, dis nogal belangrik!

 

Kitsgids:
Groenpeperkorrelsous
Bloukaassoufflé
Kaaskrokette


Dit was 'n blousel-blou-maandag toe ek uitgevind het dat mens pakkies witsous kry wat jy sommer net so, sonder seremonie, aan kan maak. Dalk het ek dit geweet, maar die gedagte doelbewus vermy. Volgens my bronne is dit lekker as jy dit in gebakte disse gebruik, en as jy die regte maak in die hande kry. Dit het my egter tot aksie gedwing, om hier 'n gedetailleerde, stap-vir-stap resep vir witsous, of te wel, béchamel, te gee. Ek hoop dat elkeen (ja, jy weet wie jy is) dit ten minste een keer sal probeer - daar is by my geen twyfel dat die tuisgemaakte sous lekkerder sal wees as 'n gekoopte pakkie nie. En dis ook nie moeilik nie, regtig nie!

Die basiese stappe:

* Verhit die melk
Die melk word verhit sodat dit makliker meng en nie klonte vorm nie. Gewoonlik gooi mens die melk in 'n kastrol en verhit dit oor 'n lae hitte. Dit moenie kook nie – dit moet net so wil-wil 'n randjie aan die kant vorm, dan is dit reg. Gooi dit dan uit en hou eenkant.
As geurmiddels kan jy 'n skyfie ui, 'n lourierblaar en so 5 peperkorrels by die melk gooi wanneer jy dit verhit. Dikwels gooi ek die geurmiddels by en sit dit vir 1 – 2 minute in die mikrogolfoond – hou dit net dop sodat dit nie kook nie. Verwyder die geurmiddels voordat jy die melk inmeng.

* Smelt die botter / margarien
Gooi die botter / margarien in 'n kastrol en smelt oor 'n lae hitte. Dit moenie kook nie.

* Voeg die meel by
Gooi die meel by – alles in een gooi – en meng met 'n draadklitser totdat al die meel ingemeng is.

* Voeg die melk by
Gooi nou die verhitte melk by. Ek begin gewoonlik eers net met die helfte en roer dit dan met die draadklitser totdat daar geen klonte is nie. Dan eers voeg ek die res van die melk by.
As daar klonte is: verwyder die sous van die hitte en gebruik 'n handklitser of kapper om die klonte op te breek. 'n Gewone draadklitser waarmee jy vinnig klits werk ook. Sit eers weer op die hitte, as die klonte weg is.

* Kook
Bring tot kookpunt en prut vir 8 – 10 minute. Jy moet maar die heeltyd naby wees om te roer, anders gaan dit oneweredig gaar word en klonte maak. As die sous gaar is, begin dit wegtrek van die kante. Jy kan dit ook proe – dit moet glad nie na meel proe nie.
Proe net een keer as jy dit maak, direk nadat jy al die bestanddele gemeng het, dan sal jy weet hoe proe rou meel.
As jy, soos ek, baie van die lourierblaarsmaak hou dan kan jy 'n blaar insit terwyl dit kook. Maak net seker dat jy hom later verwyder.

* Geur
Voeg sout en peper by. Gebruik witpeper as jy nie van swart spikkels hou nie. 'n Knypie neutmuskaat is heerlik in witsous – veral as dit met spinasie bedien word.

Hier is 'n tabel wat die mates vir verskillende diktes sous aandui:

 

botter/margarien

meel

melk

Dun

10 ml

15 ml

250 ml

Medium

15 ml

25 ml

250 ml

Dik

30 ml

50 ml

250 ml

Nou kan jy nog 'n stap aan beweeg en jou sous in iets meer spesiaals verander.

Dun: Maak die sous dun, as jy dit oor groente of vleis wil gooi. Dit beteken jy kan die basiese sous vat en dit net so eet, of kaas bygooi. Of enige variasie waaraan jy kan dink. As jy, byvoorbeeld, sampioensous wil maak begin jy deur die sampioene te braai en dan sommer die botter / margarien daarby te voeg en van daar af die sous te maak.

Die is een van my gunstelinge – dit het 'n lekker skerp smaak en is heerlik saam met varktjops, biefstuk, aartappels, groente en sommer enigiets anders.

10 ml botter / margarien
15 ml meel
250 ml melk
lourierblaar, skyfie ui, peperkorrels
15 ml groenpeperkorrels
5 ml heelkorrelmosterd
knypie neutmuskaat
sout en peper

Breek die peperkorrels met 'n stamper en vysel of kap dit met 'n mes. Van die korrels mag maar heel bly.  


Terug na kitsgids

Volg die basiese metode vir witsous hierbo, met die hoeveelhede vir dun witsous. Wanneer dit begin kook, voeg die groenpeperkorrels en mosterd by.

Kook, geur en bedien.

As jy dit voor die tyd maak, hou dit in die kastrol en laat dit net vinnig weer opkook voordat jy dit bedien.

Medium: 'n Sous wat nie te dik of te dun is nie, is net reg vir soufflé. Dis ook die dikte wat meesal vir lasagna en moussaka gebruik word.

Ek haat dit om soufflé vir mense te maak – dis hopeloos te stresvol! Daarmee sê ek egter nie dat dit onmoontlik of sleg is nie. Nee, dis regtig eintlik vinnig om te maak en dit smaak heerlik. Ek is nie die wêreld se grootste bloukaas-eter nie, maar hierin is dit regtig net 'n ligte, lekker smaak. As jy gek is daaroor, kan jy tot 100 g kaas insit. As jy nie daarvan hou nie, probeer dit met enige ander kaas – fetakaas is altyd 'n treffer.
Onthou dat jy die eierwitte moet klits net voordat jy die soufflé in die oond sit, en dat jy dit in die oond moet sit as jy gereed is om te eet – soufflé wag vir niemand nie!

15 ml margarien / botter
25 ml meel
250 ml melk
50 g bloukaas, in klein blokkies of gekrummel
2 ml heelkorrelmosterd
sout en peper
2 eiergele
3 eierwitte


Terug na kitsgids

Om bakkies uit te voer:
broodkrummels
waspapier
tou

Smelt die botter / margarien in 'n kastrol, op die stoof. As dit gesmelt is, voeg die meel by en roer tot dit deurgemeng is. Gooi dan die melk bietjie-vir-bietjie by. Meng telkens goed, sodat dit nie klonte vorm nie. Prut vir 8 – 10 minute, terwyl jy voortdurend roer.

Verwyder van die hitte en voeg kaas, mosterd, sout en peper na smaak by. Laat staan eenkant om effens af te koel, terwyl jy die bakkies gereed kry.

Kry 4 ramekins / bakkies met 'n volume van 125 ml elk en smeer goed. Gooi dan 'n bietjie broodkrummels in en draai die bakkie om en om, totdat dit goed bedek is. Gooi die oorskiet in die volgende bakkie en voeg nog by totdat al die bakkies reg is.
Sny nou waspapier, sodat dit ongeveer 5 cm bo die bakkie kan uitstaan. Draai dit om die bakkie en bind dit met 'n tou vas.

Verhit die oond tot 180 ˚C.

Gooi nou die eiergele een vir een by die witsousmengsel en meng goed.

Klits die eierwitte totdat dit sagte punte vorm. Voeg dadelik die helfte by die witsousmengsel en roer liggies deur. As dit net-net gemeng is, gooi die res van die eierwit by en meng weer liggies. Verdeel dan die mengsel tussen die 4 bakkies.

Bak vir 18 – 20 minute totdat dit goudbruin bo-op is. Bedien met pere in balsemieke asyn en heuning. Vir 'n ligte middagete kan jy die pere op slaaiblare eet.

Pere in balsemieke asyn en heuning

Hierdie pere is so vinnig om te maak, jy gaan nie eens agterkom dat jy dit doen nie! Dis heerlik saam met die bloukaassoufflé. Jy kan dit ook saam met camembert, brie en verouderde cheddar geniet.

1 peer, skil en sny in skyfies
5 ml botter / margarien
15 ml balsemieke asyn
10 ml heuning of bruinsuiker

Braai die peer in die botter / margarien vir 1 minuut. Voeg die asyn en heuning by en laat dit vinnig kook totdat dit begin dik word - net so 2 minute.

Dik: So 'n vreeslike dik sous word nie dikwels gebruik nie. Dis egter perfek vir kaaskrokette. Vir 'n vinnige versnaperinkie, kan jy ook klein tertjies daarmee maak. Maak die sous en geur dit met kaas, of net wat jou hart begeer, en laat dit afkoel. Jou hart kan maar regtig enigiets begeer – gebraaide spek, sampioene, spinasie, pampoen en fetakaas . . . Voeg 1 eier by vir elke koppie witsous wat jy maak. Smeer klein muffinpannetjies. Druk sirkels uit skilferkors, druk dit in die holtes en skep vol met die gegeurde sous. Bak by 180 °C vir 15 – 18 minute.

Die Belgiese kaaskroketjes is 'n wonderlike ding: 'n dik, ryk kaassous word in blokkies / balletjies gevorm, in broodkrummels gerol en dan in diepvet gebraai. Hierdie is lekker as "borrelhappies" om saam met 'n drankie te geniet, as 'n klein voorgereg, of 'n tweede gereg met slaai by of met chips as 'n ligte ete. Begin jy verstaan wat die enigste vereiste is? Eet dit net!

30 ml botter / margarien
50 ml meel
250 ml melk
250 g kaas (Cheddar, Emmentaler, Gruyère, of 'n mengsel) *
2 eiergele
knypie neutmuskaat
sout en peper
5 ml aangemaakte mosterd
100 g meel
2 eierwitte, klits liggies
100 g broodkrummels
sonneblomolie, om te diepbraai


Terug na kitsgids

Maak 'n dik witsous, soos die instruksies bo aandui. Voeg die kaas by terwyl dit nog warm is en laat dan afkoel. Geur met neutmuskaat, sout, peper en mosterd.

Wanneer die sous nie meer vuurwarm is nie, voeg die eiergele by en meng deeglik.
Gooi die mengsel in 'n bak, wat met kleefplastiek uitgevoer is, sodat dit omtrent 2 cm dik is. Bedek met kleefplastiek en laat in die yskas oornag tot twee nagte**.

As die sous oornag het en styf is, kan jy dit omdop op 'n broodkrummel-bestrooide blad. Sny nou in blokkies van so 2 x 2 cm – jy kan dit blokkies hou, of in balletjies rol. Jy kan dit ook groter maak – langwerpig, ovaal, peervormig – dit maak nie 'n verskil nie!

Kry nou 3 bakkies gereed – in een moet die meel gereed staan, die volgende die eierwitte en die volgende een met die broodkrummels.

Bedek nou die "vormpies" met meel, doop dit in die eierwit en rol dit in die broodkrummels. Sit dit eenkant op 'n bord neer en plaas al die bedekte bondeltjies in die yskas.

Verhit nou die olie in 'n diep pan, of diepvetbraaier tot 190 °C. Dit moet lekker warm wees, sodat die krokette bruin word, sonder dat die kaas begin uitloop. Braai dan die krokette, 'n paar op 'n slag, totdat hulle goudbruin is. Dit neem ongeveer 3 minute, maar hou hulle dop. Dreineer op handdoekpapier. Smul.

* Jy kan natuurlik bietjie rondspeel en fyn gerasperde ham, groente of ander kase (soos parmesan) by die kaassous gooi.
** As jy ook met vooruitbeplanning sukkel, kan jy die sous vir ongeveer een – twee ure in die vrieskas plaas. Vries die balletjies / blokkies dan net weer nadat jy dit in die meel en broodkrummels gedoop het, voor jy dit braai.

 

e-pos hierdie artikel
druk hierdie bladsy uit
het jy al vir ons nuusbrief ingeteken?
 

terug na jouleefstyl
volgende artikel
vorige artikel

  Bookmark and Share Boekmerk dié bladsy

 

Hosted By Afrihost.com - The Best Web Hosting Ever!

jouapplous ] jouhoofstories ] jousê ] jourubrieke ] joupolitiek ] joumenswees ] joutuisblad ] joukontrei ] jouleefstyl ] joufiksie ]

 

 

Opsoek na enige
onderwerp in jouwêreld?
Deursoek ons hier!

Google
Custom Search

joutuisblad
jouhoofstories
joumenswees
joupolitiek
jouapplous
jouleefstyl
joukontrei
jou
jourubrieke
joufiksie
jougeskenke
 
gratis nuusbrief
vertel jou vriende
medewerkers
adverteer
wie is ons
 
vorige uitgawes
jouwêreld Facebook-groep