|
Dis weer dáárdie tyd van die
jaar – wanneer die middernagvure vir die land se
matrikulante hoog brand. Dis dié tyd wanneer
toekomsdrome verwesenlik word óf 'n vinnige dood
sterf. 'n Paar jongmense van die Wes-Kaap deel
hul ervaring van die matriek-eindeksamen.
Konrad van Zyl (19), 'n skrander leerder, het
verlede jaar aan 'n bekende plattelandse skool
in die Boland gematrikuleer. Met sy sonnige
geaardheid, sterk leiereienskappe en gewildheid
onder sy maats, was dit nie snaaks dat hy as
hoofdirigent tydens die jaarlikse Interskole
verkies was nie. Sy lenige bou en aantreklike
gesig het ook aan hom die Eerste Prins-titel
tydens sy skool se jaarlikse Artes-aand besorg.
Hy vertel hy wou graag op Stellenbosch graad
gaan vang het, waarna hy die korporatiewe wêreld
wou aandurf.
"Ongelukkig het my sosiale verpligtinge swaarder
as my skoolwerk geweeg, en na die matriekuitslae
was Stellenbosch skielik 'n droom buite my
bereik," sê hy. "Ek het egter besluit om van my
vakke te her, en weer vir die 2009-inname
aansoek te doen."
Is daar 'n neiging onder matriekseuns om dalk
nie so toegewyd soos die meisies te wees nie?
My betrokkenheid by dagga was
dié hoofoorsaak waarom ek nie my aandag aan my
skoolwerk gegee het nie, erken Konrad. "Dit het
my lewe gekompliseer! Seuns is ook as 'n reël
nie so toegewyd soos meisies nie," meen hy.
Jacques van Litsenborgh (19) het sy matriekjaar
gedruip. "My drome was om na skool ryk,
suksesvol en beroemd te wees," lag hy – maar sy
suster is twee maande vóór sy eindeksamen
tragies in 'n motorongeluk oorlede. Natúúrlik
sou dit 'n rol speel tydens die voorbereiding
van die belangrikste eksamen van sy lewe.
Tog meen Jacques: "Vir meeste tieners is hul
sosiale kalenders belangriker as hul handboeke.
Ek was gelukkig om vinnig 'n werk by 'n
motorverhuringsmaatskappy by die
Kaapstadse-lughawe te kry. Ek het besluit om my
matriek te her, wat ek toe wel deurgekom het. En
nou is ek oppad Engeland toe!"
Binki Basson (19), wat veral
in swem en netbal uitgeblink het, was verlede
jaar hoofdogter van haar skool. Sy het verskeie
kere provinsiale kleure in swem verwerf en was
ook uitgenooi om deel te neem aan proewe waar
die vier beste hulpdoele in die land gekies was
vir die Suid-Afrikaanse span om uit te speel.
Sy studeer tans BA Geesteswetenskappe op
Stellenbosch.
"Ek glo matrieks kan 'n balans tussen hul
sosiale- en skoolverpligtinge handhaaf ás hulle
hulself daarop toespits. Daar is egter 'n tyd
vir kuier – én 'n tyd vir swot. "Gebruik tyd
nuttig," beveel sy aan.
Sy reken seuns is luier as meisies –"of dalk
sómmige seuns," voeg sy vinnig by.
Groepsdruk speel ook 'n rol en dit gebeur dat
die een 'n ander aansteek. Seuns is net minder
bekommerd oor hul skoolloopbane as meisies.
Volgens Binki hang dit af van seun tot seun hoe
ernstig hulle die matriekjaar benader. "Sommige
seuns wil net klaarmaak met skool, terwyl daar
ander is wat wil presteer. Dié seuns doen moeite
met hul skoolwerk en is taamlik ernstig oor hul
toekoms. Gewoonlik probeer hierdie groep 'n A-gemiddeld
in matriek behaal.
Sy verklaar onomwonde: "Die meerderheid meisies
is toegewyd aan hul skoolwerk, maar tóg is daar
seuns wat nie skaam is om lyf weg te steek nie!"
Ouers en
onderwysers
"My ouers het my ten volle ondersteun tydens die
matriekeindeksamen," meen Konrad. "My ma het
selfs koffie laat in die aand aangedra."
Jacques beaam: "My ouers het my gedurig moed
ingepraat en dit was 'n riem onder die hart."
Beide hierdie twee leerders is dit eens dat die
onderwysers van hul kant af, méér as hul deel
gedoen het.
Tog voel Binki nie álle ouers het dieselfde
uitkyk op hul kinders se matriekjaar nie.
Sommige ouers plaas onnodig druk op hul kinders.
Tipies tiener, sal sommige uit blote
hardkoppigheid probeer om hul ouers 'n punt te
wys. Sy gee toe dat daar wel ouers is wat hul
kinders die nodige ruimte bied om uit eie
ervaring en foute te leer, maar tegelykertyd hul
ondersteuning en liefde daadwerklik daar te stel
vir hul kind.
Maar sy voel sterk daaroor dat onderwysers seuns
méér moet motiveer: "Seuns het meer aandag as
meisies nodig – ek ondervind dit nou op varsity.
As seuns meer motivering van hul onderwysers
ontvang, sal hulle ook meer op hul skoolwerk
ingestel wees."
Raad van dié wat
weet
Besluit wat jy graag wil doen na skool en maak
werk daarvan, beveel Konrad aan. "Voldoen aan
die vereiste standaarde: hetsy jy wil gaan swot,
óf dalk 'n oorbruggingsjaar oorsee wil doen,
totdat jy presies weet wat jy met jou lewe wil
doen."
Sy advies is: "Doen élke dag jou plig. Indien jy
dit nie doen nie, sal jy die gevolge daarvan
moet dra."
Jacques stem saam: "Leer! Die grond word onder
jou voete uitgeruk as jou naam nie onder die
matriekuitslae verskyn nie!"
Binki sê: "Die gaping tussen skool en
universiteit is gewéldig groot. Studente besef
dit eers as hulle daar aanland. Ek stel voor –
dink reeds op skool wat jy met jou toekoms wil
doen en bring maar daardie ekstra tydjie voor
jou skoolboeke deur. Dit werp vrugte af!"
|
