Januarie 2009
Jaargang 1 Uitgawe 6

 

 


  Ek wil 'n CD opneem. Wat nou?

jouhoofstories
hoofinhoud
terug na jouhoofstories
volgende artikel
vorige artikel


deur
Mart-Marie Schoeman


 

Dit is elke sanger of kunstenaar se droom om eendag 'n CD op te neem – maar dié bedryf kan vol slaggate wees as jy nie eers jou huiswerk gedoen het nie.


Dit is elke sanger of kunstenaar se droom om eendag 'n CD op te neem – almal is egter nie so gelukkig om dadelik 'n platekontrak te kry waar 'n platebaas hulle touwys maak en in die musiekindustrie kan begelei nie.

Baie kunstenaars moet dan self die hele proses van 'n CD-opname aanpak. Ongelukkig gebeur dit dikwels dat drome in nagmerries ontaard omdat die kunstenaars nie behoorlik hul huiswerk doen nie.

Dan is daar ook soveel fly by night-ateljees wat nuwe kunstenaars uitbuit deur hulle om die bos te lei met leë beloftes, wat hul swaarverdiende geld vat en dan 'n minderwaardige, swak opname die lig laat sien. Geen behoorlike bemarking word vir die kunstenaar gedoen nie, met die gevolg dat die CD nooit op enige winkelrakke verskyn nie en die arme kunstenaar met die skuld en die sak patats sit. Daar is meer as genoeg sulke aasvoëls in die industrie!

Begin by die begin

So, waar begin jy as jy 'n CD wil opneem? By die begin – maak seker jy kan sing!
Maak seker dat meer mense as net jou pa, ma en sangjuffrou dink jy is talentvol. Kry iemand buite jou vriendekring om 'n eerlike opinie te gee oor jou vermoëns en wees voorbereid op positiewe én negatiewe kritiek. Dit kos te veel geld om tyd te mors op 'n CD wat nie gaan verkoop nie. Om 'n goeie kwaliteit CD op te neem gaan jou maklik R50 000 uit die sak jaag en jou primêre fokus moet wees om daardie geld terug te kry – en dit vat 'n bo-gemiddelde sanger of musikant om daardie skaal verkope te verseker.

Een ding wat jy as 'n nuwe kunstenaar moet besef – voordat jy opneem – is: die publiek moet weet wie jy is! Dit gaan beteken dat jy baie moet optree, by feeste probeer inkom, 'n musiekvideo op TV en die internet kry, saam met ander bekendes rondtoer en 'n buzz in die bedryf begin maak.

'n Kunstenaarskontrak is die ideaal waaroor meeste sangers van droom, en is 'n ooreenkoms tussen 'n platemaatskappy en 'n kunstenaar waarin die twee partye ooreenkom dat die kunstenaar 'n album / DVD sal maak wat die platemaatskappy kan bemark en verkoop. 
Net soos enige ander besigheid is 'n platemaatskappy se fokus om wins te maak, daarom is dit vir hulle 'n groot risiko om 'n kontrak met 'n onbekende kunstenaar te teken.
Besef asseblief dat 'n platemaatskappy jou nie suksesvol kan maak nie - hulle skep net vir jou 'n produk en help om 'n profiel op te bou. Hoe hard jy werk gaan jou sukses bepaal.

As onbekende kunstenaar gaan jy nie veel insae in jou eerste CD se look & sound kry nie, maar 'n A&R (Artist & Repertoire ) bestuurder het jare se ondervinding – luister gerus na hul raad en aanvaar hul leiding. 

Wanneer 'n kontrak aangebied word, dra platemaatskappye die kostes van 'n CD/DVD opname en daarom is hulle die kopiereg- en Mastereienaars. Omrede die CD/DVD die platemaatskappy se eiendom is, is dit hul verantwoordelikheid om die produk te bemark. Hulle dra dus die kostes vir die bemarkingsmateriaal en hulle sal die nodige promosiewerk doen om jou album sigbaar te maak in die mark.

Sodra jy 'n kontrak teken, onderneem jy om eksklusief vir die betrokke platemaatskappy op te neem en dat jy nie ander opnames by 'n ander ateljee sal doen nie.

Maar hoe kry jy 'n kunstenaarskontrak? Die antwoord is: met baie moeite en 'n klein bietjie geluk!
Net soos jy, is daar duisende ander
hopefuls in Suid-Afrika wat graag 'n platekontrak wil hê. Hulle maak ook almal demo's, pos dit vir die groot platemaatskappye net om nooit weer iets te hoor nie. Luister nou mooi: demo's is ou nuus! Dit beland op 'n hoop in iemand se kantoor, wat nooit weer daarna kyk of luister nie.
Dit is die inisiatief wat jy gebruik om die platebase se koppe te laat draai wat jou gaan help. Gebruik tegnologie soos MP3's, Youtube, FaceBook en myspace tot jou voordeel. Tree op, al begin jy in
local pubs as Robbie Wessels se opening act.  

Kopiereg werk só

As jy iemand anders se liedjies gebruik, moet jy weet hoe werk kopiereg.

Wanneer 'n lied vir 'n eerste keer opgeneem word, moet die skrywer daarvan eers skriftelik toestemming gee. Daarna, met ander woorde sodra 'n lied in die kommersiële mark beskikbaar is, mag enigiemand anders daardie lied reproduseer sonder die skriftelike toestemming van die oorspronklike skrywer. Die nodige tantieme moet egter aan die skrywer of sy publisher betaal word.

In Suid-Afrika word kopiereg beskerm vir vyftig jaar nadat die oorspronklike liedjieskrywer oorlede is, daarna word die lied "tradisioneel" of "publieke eiendom" (public domain). Dan kan jy dit opneem, verander of vertaal sonder toestemming. Jy kry dan kopiereg op die nuwe lied en niemand kan dan jou weergawe gebruik sonder toestemming nie. 'n Goeie voorbeeld is Afrikaners is plesierig wat Karen Zoid bietjie opgekikker het, en nou is sy die kopieregeienaar daarvan. Riana Nel het dieselfde gedoen met Hansie Slim.

 

Hoeveel gaan dit kos

 

Baie kunstenaars wat nie dadelik 'n platekontrak kan losslaan nie, besluit om as 'n onafhanklike kunstenaar hul eie album op te neem. Kunstenaars wat die finale sê oor die opnameproses en hul eindproduk wil hê, volg dieselfde roete. Maar om 'n goeie kwaliteit CD op te neem, sal jou maklik in die omgewing van R50 000 uit die sak jaag as jy self daarvoor gaan betaal. Besluit eers hoeveel geld jy het, en hoeveel gaan jy benodig. Kry verskillende kwotasies en stel jou begroting op. Dit gebeur baie dat kunstenaars met 'n bang wegspring en dan iewers deur die proses agterkom die produk kos baie meer as wat jy gedink het. Jou geld raak op en dan moet alles staan en wag.

Onthou ook dat 'n goeie bemarker jou tussen R10 000 en R15 000 gaan kos.
 

Hiérdie artikel deur Mart-Marie Schoeman is 'n uittreksel uit haar onlangse boek Ek wil 'n CD opneem. Wat nou?
Dié handleiding is vol praktiese wenke en raad vir opkomende kunstenaars, met 'n volledige lys van kontakte wat jou baie tyd, moeite, geld (en moontlik trane) sal spaar.

 
Hierin word onder andere die volgende aangeraak:
'n Bespreking van die plaaslike musiekbedryf.
Die verskil tussen kunstenaarskontrakte, onafhanklike kunstenaars en verspreidingsooreenkomste.
'n Basiese begroting wat by 'n onafhanklike opname betrokke is soos fotograwe, strokieskode en grafiese ontwerpers. 
Algemene punte soos die noodsaaklikheid van die korrekte repertoire, omslag-ontwerp en kopiereg-notas.
Kopiereg en lisensies van bestaande liedjies waarvoor jy verantwoordelik is.
Die registrasieproses hoe liedjieskrywers hul nuwe liedjies moet registreer, en die noodsaaklikheid van 'n musiekuitgewer.
Hoe die nuwe onafhanklike kunstenaar self bemarking kan doen deur middel van die internet, tydskrifte en radiostasies.
Al die kontakte wat die nuwe kunstenaar sal benodig, asook voorbeelde van die verskillende tipe kontrakte en vorms wat voltooi sal moet word.
En al die ander aspekte, waaraan jy nooit eers gedink het nie, word ook in dié boek bespreek.

Mart-Marie Schoeman het meer as 10 jaar se ondervinding in die musiekbedryf – sy was onder andere betrokke by Maranatha Platemaatskappy, Copy Care Africa en Merchant Musiek waar sy met elke denbare faset van CD-opnames te doene gekry het. Sy is tans die mede-eienaar van die musiek-uitgewersmaatskappy, Urial Publishing.
Haar boek,
Ek wil 'n CD opneem. Wat nou?, kan teen R80 op haar webwerf, www.martmarieschoeman.co.za, bestel word.
Sy beantwoord ook enige vrae van nuwe kunstenaars.

jougeskenke

3 lesers kan elkeen 'n kopie van Mart-Marie Schoeman se boek, Ek wil 'n CD opneem. Wat nou?, wen.
Om hiervoor in aanmerking te kom, SMS die woorde JW OPNEEM, tesame met jou naam en e-posadres, aan 35570.
Lees ook die kompetisiereëls.

e-pos hierdie artikel
druk hierdie bladsy uit
het jy al vir ons nuusbrief ingeteken?
 

terug na jouhoofstories
volgende artikel
vorige artikel

 

Hosted By Afrihost.com - The Best Web Hosting Ever!

jouapplous ] joufiksie ] jouhoofstories ] jougeskenke ] joukind ] joukontrei ] jouleefstyl ] joumenswees ] joupolitiek ] jourubrieke ] jouse ]

 

 

 

 




 

 
 



Lees ons ander
uitgawes
2008
Augustus
September
Oktober
November
Desember
2009
Januarie
Februarie