|
Die Desembervakansie het nog skaars begin toe
die eerste busongeluk, waarin 75 mense beseer
is, plaasvind.
'n Passasiersbus van SA Roadlink was op die
N3-hoofweg na Durban onderweg toe dit naby
Howick vroegaand in mistige en reënweer teen 'n
ander bus, wat stukkend in die noodbaan gestaan
het, gebots het. Dit het noodpersoneel twee uur
geneem om die ernstig beseerde busbestuurder uit
die wrak te bevry.
'n Paar dae later het die tweede SA
Roadlink-busongeluk in KwaZulu-Natal plaasgevind
– dié keer het 11 mense gesterf.
Dit was skuins na middernag toe die bus op die
N2-hoofweg, aan die Natalse-suidkus naby
Hibberdene, teen 'n aankomende motor gebots het.
Al die passasiers in die motor, 'n pastoor van
Empangeni en sy gesin, het omgekom. Daar was net
12 mense op die bus, maar vier van hulle het ook
gesterf.
Was dit maar net die begin van die slagting op
dié provinsie se paaie tydens die Kersseisoen
waarby passasiersbusse betrokke is?
Passasiersbusse in Suid-Afrika, en veral SA
Roadlink, het immers 'n tragiese
ongeluk-geskiedenis agter hul naam. Dit is wat
Bheki Cele, die LUR vir vervoer in KwaZulu-Natal,
gedink het.
Hy het onmiddellik aangekondig dat geen busse
van dié maatskappy vanaf 20 Desember meer op dié
provinsie se paaie toegelaat sal word nie. Hy
het ook gedreig dat busbestuurders voor die voet
gearresteer en die busse geskut sal word indien
SA Roadlink dit weer in die provinsie waag.
Dit is ongrondwetlik, het Allan Reddy, SA
Roadlink-voorsitter, kort daarna tydens 'n
mediakonferensie met joernaliste in Johannesburg
teruggekap.
Volgens die maatskappy het hulle die reg om
ingevolge die Wet op die Bevordering van
Administratiewe Geregtigheid eers voorleggings
te doen voordat hul lisensie in die provinsie
opgeskort word. Hulle het ook geen
korrespondensie van die KwaZulu-Natal se
departement van vervoer oor die aangeleentheid
ontvang nie, sê hulle.
Toe is dit hof toe: Regter Isaac Madondo het op
19 Desember in die Pietermaritzburg
Hooggeregshof 'n tussentydse bevel gemaak dat SA
Roadlink met sy roetes in die provinsie mag
voortgaan totdat die LUR meer redes kan verskaf
hoekom dié busdiens verbied moet word. Die hof
het ook gehoor dat 'n algehele verbod onnodig
sou wees, aangesien die verkeersowerhede enige
tyd busse kan voorkeer en ondersoek.
Wat word gedoen?
Nou wil bekommerde buspassasiers weet: Wat is
fout? Daar was immers verlede jaar alleen ten
minste 15 busse in ongelukke betrokke waarin
meer as 70 mense gesterf en 500 beseer is.
Klagtes van ontnugterde passasiers – wat aan
nagmerrieritte blootgestel is – word gereeld
gehoor. Dié klagtes sluit in bestuurders wat
jaag en onverantwoordelik bestuur, oormoeg is en
in sommige gevalle selfs dronk is, en busse wat
nie in 'n goeie toestand is nie.
Verskeie veiligheidsmaatreëls is egter sedert
2000 ingestel om die doodspoor wat busse op die
land se paaie veroorsaak, te beperk.
Busse se snelheid is onder meer tot 100km/h
beperk, maar soos die geval meestal in
Suid-Afrika is, is wetstoepassing 'n probleem.
Gereelde buspassasiers vertel dat busbestuurders
nie altyd by dié spoedgrens hou nie, veral as
die bus agter skedule is en tyd opgemaak moet
word. Ook gedurende die nag, en buite
vakansieseisoene wanneer daar feitlik geen
wetstoepassing op die land se paaie is nie, word
die spoedgrens gereeld oorskry.
Passasiers en ander motoriste kan egter help om
busbestuurders wat te vinnig en onverskillig ry,
by die spesifieke busdiens se bestuur te verkla.
Van die duurder en meer luukse langafstandbusse
is deesdae met stelsels wat die bus se spoed
voortdurend monitor toegerus – tot minute
voordat 'n ongeluk sou gebeur.
Passasiersbusse moet jaarliks vir padwaardigheid
getoets word, maar korrupsie en ongerymdhede by
toetsstasies laat die vraag ontstaan oor hoe
suksesvol dié toetse in werklikheid is.
Die afgelope vier jaar word rolstawe ook in alle
nuwe busse se dakke as standaardtoerusting
ingebou. Dié stawe moet verhoed dat die dak nie
inmekaar vou wanneer die bus rol nie.
Herman Steyn, woordvoerder van SA Roadlink, sê
hul busse word met 'n satellietstelsel gemonitor
wat aandui as die bestuurder die spoedgrens
oortree.
Hulle het voor Desember verlede jaar ook hul
vloot vernuwe deur ses nuwe busse aan te skaf,
en het al hul busse vrywillig vir padwaardigheid
laat toets.
Bheki Cele, die LUR vir vervoer in KwaZulu-Natal,
het gesê hulle het aan die begin van die
Desemberfeesseisoen 'n nuwe mobiele toestel in
gebruik geneem wat voertuie se padwaardigheid
langs die pad kan kontroleer. Die
verkeersowerheid in dié provinsie het danksy dié
toestel binne die eerste paar dae reeds 35 busse
en 20 taxi's vanaf die pad verwyder. Hulle het
ook tydens die vakansieseisoen die bestuurders
van alle busse en taxi's wat onpadwaardig is,
die spoedgrens oorskry of oorlaai is,
onmiddellik gearresteer en die voertuie geskut.
Kort na die Hibberdene-ongeluk is 'n ander SA
Roadlink-bus by Ladysmith weens onpadwaardigheid
van die pad gehaal.
Die Automobiel-Assosiasie (AA) se woordvoerder,
Rob Handfield-Jones, voel sterk daaroor dat
Suid-Afrikaanse wetgewing dit verpligtend moet
maak dat passasiersbusse met
driepunt-sitplekgordels en rolhokke toegerus
moet word.
Só loop die bloedspoor
Ten spyte van die goeie bedoelings van
busdienste om die veiligheid van hul passasiers
te verseker, blyk dit dat dié pogings nog nie
werklik geslaag het nie.
Hiérdie is maar net 'n paar van die busongelukke
wat verlede jaar op die land se paaie
plaasgevind het:
Januarie
●
'n Greyhound-bus slaan om naby Ulindi in KwaZulu-Natal.
10 Mense sterf, 43 beseer.
●
'n Intercape-bus en 'n vragmotor tref mekaar
skrams op die N1-hoofweg naby Hanover. Geen
ernstige beserings nie, maar twee passasiers
word in die hospitaal opgeneem.
Februarie
●
'n SA Roadlink-bus verlaat die N1-hoofweg naby
Springfontein in die Suid-Vrystaat. 1 Sterf, 4
ernstig en 33 lig beseer.
Maart
●
'n Intercity Express-bus verlaat die pad net
buite Pretoria op die N1-hoofweg. Twee sterf en
36 is beseer.
●
Die bestuurder van 'n Buscor-bus verloor beheer
oor die bus op die R40-pad tussen Witrivier en
Nelspruit. 11 Mense is dood, 23 ernstig en 67
lig beseer.
Mei
●
'n Bus stort sowat 300 m teen 'n krans af nadat
die bestuurder in die Kaka's-pas naby Cedarville
in die Oos-Kaap beheer verloor het. 22 Mense
dood, 25 beseer.
Junie
●
'n SA Roadlink-bus raak die N3-snelweg naby
Durban byster, bots teen 'n reling langs die pad
en slaan om. 43 mense is beseer.
●
Nog 'n SA Roadlink-bus slaan naby Alberton op
die R59-snelweg, kort nadat dit vanuit
Johannesburg vertrek het, om. 5 Mense is gedood,
en 41 beseer.
Julie
●
'n BMJ-bus met 19 passasiers verlaat die N1 naby
Colesberg en slaan om. Geen sterftes, maar almal
is beseer.
Augustus
●
'n Golden Arrow-bus stort oor die Lansdowne-brug
in Kaapstad. 2 Mense is dood, en 10 beseer.
September
●
'n Passasiersbus slaan naby Welkom om. 1 Mens
sterf en 40 is beseer.
Desember
●
'n SA Roadlink-bus bots teen 'n ander
stilstaande bus naby Howick op die N3-hoofweg in
die KwaZulu-Natalse Middellande. 75 Mense is
beseer.
●
Nog 'n SA Roadlink-bus bots teen 'n motor op die
N2-hoofweg naby Hibberdene aan die
Natalse-suidkus. 11 Mense sterf.
|
